Nghiên cứu về lợi khuẩn Lactobacillus reuteri cho răng và nướu

Lactobacillus reuteri, nay có tên mới là Limosilactobacillus reuteri, là loài lợi khuẩn sống tự nhiên ở người.12 Hai chủng lợi khuẩn L. reuteri DSM 17938 và ATCC PTA 5289 của BioGaia đã qua nhiều thử nghiệm trên răng và nướu.3 Dưới đây là 15 thử nghiệm trên người so sánh L. reuteri với viên không chứa lợi khuẩn, kể cả những thử nghiệm không thấy khác biệt.

Nhà khoa học ghi chép kết quả cạnh kính hiển vi

Các thử nghiệm này lớn tới đâu?

Phần lớn là thử nghiệm nhỏ với vài chục người, theo dõi từ hai tuần tới một năm, vì vậy nên đọc kết quả từng thử nghiệm cùng các tổng quan. Riêng hôi miệng, tra cứu Europe PMC tháng 10/2026 chưa tìm thấy thử nghiệm L. reuteri nào so sánh với giả dược.

15

thử nghiệm so với nhóm giả dược trên răng và nướu

686

người tham gia, cộng cả 15 thử nghiệm

1năm

thời gian theo dõi dài nhất

5

thử nghiệm không thấy khác biệt rõ giữa nhóm dùng lợi khuẩn và nhóm giả dược

Theo từng nhóm người, kết quả ra sao?

Kết quả rõ nhất ở người viêm nha chu dùng lợi khuẩn kèm điều trị của nha sĩ, tiếp theo là người viêm nướu. Ngược lại, với sâu răng và thanh thiếu niên, số thử nghiệm còn ít và kết quả chưa rõ.

Viêm nướu

2 thấy khác biệt1 một phần1 không thấy khác biệt

Thủy thủ và phụ nữ mang thai ngậm viên chứa hai chủng L. reuteri của BioGaia có nướu giảm viêm rõ rệt so với nhóm giả dược. Hai thử nghiệm còn lại thấy khác biệt ở một trong hai công thức hoặc không thấy khác biệt.

Xem 4 thử nghiệm

Viêm nha chu

4 thấy khác biệt1 một phần1 không thấy khác biệt

Cả sáu thử nghiệm đều dùng lợi khuẩn cùng điều trị của nha sĩ. Bốn thử nghiệm ghi nhận độ sâu túi nướu giảm nhiều hơn nhóm giả dược, một nghiên cứu thử thấy vài chỉ số tốt hơn, một thử nghiệm 6 tháng không thấy thêm khác biệt.

Xem 6 thử nghiệm

Người hút thuốc

1 một phần

Nướu giảm chảy máu khi thăm khám, nhưng mức nướu bám vào răng không khác. Tổng quan 4 thử nghiệm năm 2026 cũng cho kết quả cùng hướng.4

Xem 1 thử nghiệm

Sâu răng

1 thấy khác biệt1 không thấy khác biệt

Một thử nghiệm thấy vi khuẩn sâu răng trong nước bọt giảm, thử nghiệm còn lại thấy vi khuẩn mọc lại như nhau ở hai nhóm.

Xem 2 thử nghiệm

Thanh thiếu niên

2 không thấy khác biệt

Cả hai thử nghiệm chưa thấy khác biệt có ý nghĩa thống kê so với giả dược.

Xem 2 thử nghiệm

Đọc một nghiên cứu về nướu thế nào?

Các thử nghiệm so sánh nhóm dùng lợi khuẩn với nhóm giả dược qua vài chỉ số nha sĩ đo trên nướu, như mức viêm, mức chảy máu và độ sâu túi nướu. Nắm được bốn khái niệm dưới đây thì đọc được kết quả ở mọi thẻ thử nghiệm phía sau.

Nha sĩ đặt cây đo có vạch milimét vào khe giữa nướu và răng để đo độ sâu túi nướuCây đo nha chuKhe nướu khỏesâu 1 tới 3 mmRăngNướuXương ổ răng
Hình minh họa, không theo tỉ lệ.

Giả dược

Viên trông y hệt viên lợi khuẩn nhưng không chứa lợi khuẩn. Nhóm dùng giả dược là mốc để so sánh.

Chỉ số viêm nướu

Điểm nha sĩ chấm theo màu, độ sưng và mức chảy máu của nướu. Điểm thấp hơn là nướu ít viêm hơn.

Chảy máu khi thăm khám

Tỉ lệ vị trí chảy máu khi nha sĩ đưa nhẹ cây đo vào khe nướu. Nướu được xem là khỏe khi dưới 10% vị trí chảy máu.5

Độ sâu túi nướu

Khoảng từ viền nướu xuống đáy khe, đo bằng cây đo có vạch milimét. Ở nướu khỏe, khe nướu sâu 1 tới 3 mm.5

Thêm 4 thuật ngữ

Ngẫu nhiên

Nhà nghiên cứu chia người tham gia vào các nhóm theo cách bốc thăm, nhờ đó các nhóm tương đồng ngay từ đầu.

Mù đôi

Cả người tham gia và người đánh giá đều không biết ai dùng lợi khuẩn, ai dùng giả dược.

Mức nướu bám vào răng

Cho biết mô nướu còn bám vào chân răng tới đâu, dùng để theo dõi viêm nha chu. Bài báo gọi là clinical attachment level.

Điều trị nha chu không phẫu thuật

Nha sĩ lấy cao răng và làm sạch mặt chân răng dưới nướu. Nhiều thử nghiệm dùng lợi khuẩn kèm bước này.

Các thử nghiệm Lactobacillus reuteri trên răng và nướu

Bấm tên tạp chí để mở bài báo gốc.

Một phần

Viêm nướu vừa và nặng, hai công thức lợi khuẩn

Krasse và cộng sự, Swedish Dental Journal, 2006

Thiết kế
Mù đôi, giả dược
Số người
59
Thời gian
2 tuần

Một trong hai công thức giảm viêm nướu nhiều hơn giả dược.

Không thấy khác biệt

Viêm nướu, ngậm 1 viên mỗi ngày

Iniesta và cộng sự, Journal of Clinical Periodontology, 2012

Thiết kế
Có giả dược
Số người
40
Thời gian
8 tuần

Một số vi khuẩn gây bệnh giảm. Tuy nhiên, các chỉ số đo trên nướu không khác giữa hai nhóm.

Thấy khác biệt

Viêm nướu ở phụ nữ mang thai ba tháng cuối

Schlagenhauf và cộng sự, Journal of Clinical Periodontology, 2016

Thiết kế
Có giả dược
Số người
45
Thời gian
7 tuần

Chỉ số viêm nướu và mảng bám giảm rõ rệt so với nhóm giả dược.

Thấy khác biệt

Thủy thủ trên chuyến tàu dài ngày

Schlagenhauf và cộng sự, Journal of Periodontology, 2020

Thiết kế
Mù đôi, giả dược
Số người
72
Thời gian
42 ngày

Nhóm dùng lợi khuẩn giảm viêm nướu rõ rệt, ngược lại nhóm giả dược có nướu xấu đi.

Các tổng quan về lợi khuẩn cho viêm nha chu kết luận gì?

Cả ba tổng quan đều ghi nhận lợi khuẩn dùng kèm điều trị nha chu cải thiện các chỉ số nướu, dù mức cải thiện khác nhau giữa các thử nghiệm. Tuy nhiên, bằng chứng hiện có là cho lợi khuẩn đi cùng điều trị của nha sĩ, chưa có cho lợi khuẩn dùng một mình.

Bệnh nha chu, phân tích gộp

Gheisary và cộng sự, 2022

Lợi khuẩn dùng kèm điều trị cải thiện các chỉ số đo trên nướu ở người bệnh nha chu. Chưa đủ nghiên cứu để đánh giá vai trò phòng ngừa.6

40 nghiên cứu lâm sàng

Baddouri và Hannig, 2024

Kết quả không đồng nhất, rõ hơn ở ca nặng, và có thể giảm khi theo dõi lâu.7

Người hút thuốc, 4 thử nghiệm

Martins và cộng sự, 2026

Lợi khuẩn dùng kèm điều trị nha chu không phẫu thuật giúp giảm chỉ số nướu, độ sâu túi nướu và chảy máu.4

Đọc tiếp về men vi sinh và chăm sóc răng miệng

Câu hỏi thường gặp về Lactobacillus reuteri

Tên gọi mới của loài lợi khuẩn này, mã hai chủng, độ an toàn và lý do một số thử nghiệm không thấy khác biệt.

Hình minh họa vi khuẩn dạng que.

Xem tất cả câu hỏi Sắp có

Các thử nghiệm có ghi nhận tác dụng phụ không?

Các thử nghiệm có theo dõi an toàn đều không ghi nhận tác dụng phụ đáng kể. Thử nghiệm 12 tuần của Teughels và nghiên cứu thử 1 năm của Grusovin không ghi nhận tác dụng phụ hay biến cố bất lợi nào.89 Phần lớn thử nghiệm còn lại không báo cáo riêng về an toàn, vì mục tiêu là đo chỉ số nướu.

Viên ngậm chứa chất tạo ngọt như xylitol nếu dùng quá nhiều có thể gây nhuận tràng, vì vậy nên dùng đúng lượng ghi trên nhãn.10 Reuterin mà một số chủng tiết ra là chất tự nhiên khiến vi khuẩn có hại khó sinh sôi, không phải tác dụng phụ.11 Xem vì sao nướu hay viêm lại

Limosilactobacillus reuteri và Lactobacillus reuteri có phải là một?

Có. Từ năm 2020, loài này được xếp sang chi mới tên Limosilactobacillus, nên tên khoa học hiện nay là Limosilactobacillus reuteri. Các nhà khoa học chia lại chi Lactobacillus theo dữ liệu bộ gen, còn bản thân loài vi khuẩn không thay đổi.2 Các nghiên cứu trước năm 2020 dùng tên cũ, nên trang này giữ tên theo từng bài báo.

Vì vậy, trên nhãn sản phẩm có thể gặp cả hai tên. Xem cách chọn men vi sinh răng miệng

L. reuteri DSM 17938 và ATCC PTA 5289 là gì?

Đây là mã của hai chủng lợi khuẩn L. reuteri của BioGaia, mỗi chủng là một dòng vi khuẩn riêng trong cùng một loài. ATCC PTA 5289 vốn sống trong khoang miệng người, vì vậy bám lại trong miệng tốt hơn chủng còn lại.12 DSM 17938 có nguồn gốc từ sữa mẹ, được tạo ra bằng cách bỏ các đoạn ADN mang gen kháng kháng sinh mà vẫn giữ đặc tính lợi khuẩn.1314

Kết quả nghiên cứu chỉ đúng cho chủng đã được thử, do đó khi đọc một nghiên cứu cần xem bài báo dùng chủng nào. Xem các thử nghiệm

Vì sao có thử nghiệm không thấy khác biệt?

Vì mỗi thử nghiệm khác nhau về chủng, liều, thời gian, nhóm người và cách đo, và nhiều thử nghiệm chỉ có vài chục người. Một tổng quan 40 nghiên cứu năm 2024 thấy kết quả rõ hơn ở ca nặng và có thể giảm khi theo dõi lâu.7 Trong 15 thử nghiệm, 5 không thấy khác biệt rõ giữa hai nhóm, ví dụ ở người viêm nướu và người đang điều trị nha chu.1516

Vì vậy, nên đọc kết luận từ nhiều thử nghiệm và từ các tổng quan, không dựa vào một thử nghiệm đơn lẻ. Xem tổng quan

Nguồn tham khảo (16)
  1. Mu Q, Tavella VJ, Luo XM. Role of Lactobacillus reuteri in human health and diseases. Frontiers in Microbiology, 2018, 9:757. doi.org/10.3389/fmicb.2018.00757
  2. Zheng J và cộng sự. A taxonomic note on the genus Lactobacillus. International Journal of Systematic and Evolutionary Microbiology, 2020, 70(4):2782-2858. doi.org/10.1099/ijsem.0.004107
  3. Vivekananda MR, Vandana KL, Bhat KG. Effect of the probiotic Lactobacilli reuteri (Prodentis) in the management of periodontal disease: a preliminary randomized clinical trial. Journal of Oral Microbiology, 2010, 2:5344. Dùng L. reuteri DSM 17938 và ATCC PTA 5289. doi.org/10.3402/jom.v2i0.5344
  4. Martins AA và cộng sự. Does probiotic therapy improve periodontal treatment outcomes in smoking patients? A systematic review of randomized clinical trials. Probiotics and Antimicrobial Proteins, 2026. doi.org/10.1007/s12602-025-10717-w
  5. Chapple ILC và cộng sự. Periodontal health and gingival diseases and conditions on an intact and a reduced periodontium: consensus report of workgroup 1 of the 2017 World Workshop. Journal of Clinical Periodontology, 2018, 45 Suppl 20:S68-S77. doi.org/10.1111/jcpe.12940
  6. Gheisary Z và cộng sự. The clinical, microbiological, and immunological effects of probiotic supplementation on prevention and treatment of periodontal diseases: a systematic review and meta-analysis. Nutrients, 2022, 14(5):1036. doi.org/10.3390/nu14051036
  7. Baddouri L, Hannig M. Probiotics as an adjunctive therapy in periodontitis treatment: reality or illusion, a clinical perspective. npj Biofilms and Microbiomes, 2024, 10:148. doi.org/10.1038/s41522-024-00614-5
  8. Teughels W và cộng sự. Clinical and microbiological effects of Lactobacillus reuteri probiotics in the treatment of chronic periodontitis: a randomized placebo-controlled study. Journal of Clinical Periodontology, 2013, 40(11):1025-1035. Không có tác dụng phụ nào được người tham gia báo hay người nghiên cứu quan sát thấy trong 12 tuần. doi.org/10.1111/jcpe.12155
  9. Grusovin MG và cộng sự. Clinical efficacy of Lactobacillus reuteri-containing lozenges in the supportive therapy of generalized periodontitis stage III and IV, grade C: 1-year results of a double-blind randomized placebo-controlled pilot study. Clinical Oral Investigations, 2020, 24:2015-2024. Không ghi nhận biến cố bất lợi trong 1 năm theo dõi. doi.org/10.1007/s00784-019-03065-x
  10. Quy định (EU) số 1169/2011 về cung cấp thông tin thực phẩm cho người tiêu dùng, Phụ lục III: thực phẩm chứa trên 10% polyol bổ sung phải ghi cảnh báo dùng quá nhiều có thể gây nhuận tràng. eur-lex.europa.eu/eli/reg/2011/1169/oj
  11. Talarico TL, Dobrogosz WJ. Chemical characterization of an antimicrobial substance produced by Lactobacillus reuteri. Antimicrobial Agents and Chemotherapy, 1989, 33(5):674-679. Reuterin là chất kháng khuẩn do L. reuteri tiết ra. doi.org/10.1128/AAC.33.5.674
  12. Van Holm W và cộng sự. Oral colonization of probiotics: one size fits all? Current Research in Microbial Sciences, 2026, 11:100642. ATCC PTA 5289 phân lập từ khoang miệng một phụ nữ Nhật Bản khỏe mạnh, DSM 17938 từ sữa mẹ một bà mẹ Peru, chủng gốc từ miệng bám lại trong miệng tốt hơn. doi.org/10.1016/j.crmicr.2026.100642
  13. Romani Vestman N và cộng sự. Oral microbiota shift after 12-week supplementation with Lactobacillus reuteri DSM 17938 and PTA 5289: a randomized control trial. PLoS One, 2015, 10(5):e0125812. ATCC PTA 5289 phân lập từ khoang miệng người, DSM 17938 tạo từ ATCC 55730 sau khi bỏ các plasmid mang gen kháng kháng sinh. doi.org/10.1371/journal.pone.0125812
  14. Rosander A, Connolly E, Roos S. Removal of antibiotic resistance gene-carrying plasmids from Lactobacillus reuteri ATCC 55730 and characterization of the resulting daughter strain, L. reuteri DSM 17938. Applied and Environmental Microbiology, 2008, 74(19):6032-6040. doi.org/10.1128/AEM.00991-08
  15. Iniesta M và cộng sự. Probiotic effects of orally administered Lactobacillus reuteri-containing tablets on the subgingival and salivary microbiota in patients with gingivitis. Journal of Clinical Periodontology, 2012, 39(8):736-744. doi.org/10.1111/j.1600-051X.2012.01914.x
  16. Pelekos G và cộng sự. A double-blind, paralleled-arm, placebo-controlled and randomized clinical trial of the effectiveness of probiotics as an adjunct in periodontal care. Journal of Clinical Periodontology, 2019, 46(12):1217-1227. doi.org/10.1111/jcpe.13191