Sâu răng
Dấu hiệu:Đốm trắng hoặc nâu trên răng, ê buốt khi ăn đồ ngọt, về sau có thể đau răng.6
Vì sao:Vi khuẩn trong mảng bám chuyển hóa đường thành axit, và axit bào mòn men răng từng chút một.7
Chăm sóc răng miệng: hiểu đúng để răng và nướu khỏe lâu dài
Những điều nên biết để giữ răng và nướu khỏe mỗi ngày, từ nhận biết nướu khỏe tới 6 thói quen vệ sinh răng miệng.
Những vấn đề thường gặp về răng miệng như chảy máu nướu, hôi miệng và sâu răng phần lớn bắt nguồn từ vi khuẩn tích tụ mỗi ngày trên răng, viền nướu và mặt lưỡi. Vì vậy, chăm sóc răng miệng trước hết là làm sạch đúng cách, và biết dấu hiệu nào cần gặp nha sĩ sớm.
Nướu khỏe trông như thế nào?
Muốn biết nướu khỏe hay đang viêm, có thể tự quan sát ba điều: màu nướu, độ săn chắc và nướu có chảy máu khi chải răng hay không.
Vi khuẩn có lợiMảng bám, vi khuẩn có hại
Khi khám, nha sĩ vẫn đánh giá nướu là khỏe nếu dưới 10% số vị trí được kiểm tra quanh các răng có chảy máu.2 Vì vậy, chảy máu ở vài chỗ chưa chắc là viêm lợi, còn chảy máu ở nhiều chỗ, nhiều lần chải răng là lúc cần gặp nha sĩ.
80%
người trưởng thành ở Việt Nam bị viêm lợi hoặc viêm nha chu (viêm quanh răng), theo Bệnh viện Răng Hàm Mặt Trung ương.5
Hôi miệng
Dấu hiệu:Hơi thở có mùi kéo dài dù đã chải răng đều.8
Vì sao:Phần lớn mùi hôi đến từ vi khuẩn ở mặt lưỡi và quanh nướu.9
Đọc bài hôi miệng Sắp cóÊ buốt răng
Dấu hiệu:Cảm giác ê nhói khi ăn uống đồ nóng, lạnh hoặc ngọt.10
Vì sao:Khi men răng mòn, nướu tụt để lộ chân răng hoặc răng bị sâu, lớp bên trong răng hở ra nên răng dễ ê khi gặp đồ nóng, lạnh.11
Hiểu lầm về chải răng mạnhKhi nào nên đi khám nha sĩ sớm?
Bệnh nướu và sâu răng giai đoạn đầu thường không gây đau, vì vậy nên gặp nha sĩ sớm khi có dấu hiệu nặng hoặc dấu hiệu kéo dài dù đã chăm sóc kỹ.36
Khi không có dấu hiệu nào ở trên, lịch khám định kỳ thường cách nhau từ 3 tháng tới 2 năm, tùy tình trạng răng và nướu.13
Những hiểu lầm thường gặp về răng miệng
Ba quan niệm về bệnh răng miệng dưới đây quen thuộc nhưng trái với kiến thức nha khoa.
“Chảy máu chân răng là do nóng trong, ăn nhiều đồ cay nóng”
Chảy máu chân răng chủ yếu do mảng bám ở viền nướu
Vì vậy, nếu mảng bám vẫn còn, kiêng đồ cay nóng cũng không làm hết chảy máu.1 Hướng dẫn nha khoa của Scotland khuyên người bị chảy máu nướu vẫn chải răng đều để lấy mảng bám đi, nhẹ tay ở vùng chảy máu.1
“Hôi miệng là do dạ dày”
Phần lớn hôi miệng bắt nguồn ngay trong miệng
Một nghiên cứu ở Bỉ trên 2.000 người đi khám vì hôi miệng cho thấy 76% trường hợp có nguyên nhân ngay trong miệng, chủ yếu từ lớp bám trên mặt lưỡi.14 Vì vậy, nên làm sạch lưỡi, kẽ răng và kiểm tra nướu trước, rồi mới nghĩ tới dạ dày.
“Chải răng càng mạnh càng sạch”
Chải nhẹ tay bằng bàn chải lông mềm vẫn sạch mà không hại nướu
Mảng bám chưa cứng thành cao răng thì chải nhẹ đủ các mặt răng là lấy được.15 Ngược lại, chải quá mạnh là một nguyên nhân gây tụt nướu, để lộ chân răng và dẫn tới ê buốt.1011
6 thói quen vệ sinh răng miệng mỗi ngày
Năm thói quen đầu theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới và các hiệp hội nha khoa.7 Bước thứ sáu là bổ sung lợi khuẩn, hướng tới việc duy trì cân bằng hệ vi sinh khoang miệng sau khi răng đã sạch.
- Chải răng 2 lần mỗi ngàyMỗi lần khoảng 2 phút, dùng kem có fluor.16Cách đánh răng
- Làm sạch kẽ răngDùng chỉ nha khoa hoặc bàn chải kẽ mỗi ngày.15
- Làm sạch mặt lưỡiNhẹ nhàng, mỗi ngày một lần.8
- Ít đường, không hút thuốcGiảm nguy cơ sâu răng và bệnh nướu.7
- Khám răng theo lịch hẹnKể cả khi răng không đau.1
06
Bổ sung lợi khuẩn
Khi vi khuẩn có lợi và vi khuẩn có hại trong miệng cân bằng, nướu ít bị viêm.17 Bổ sung lợi khuẩn đều đặn mỗi ngày góp phần giữ sự cân bằng này. Một nghiên cứu năm 2026 trên hai chủng lợi khuẩn L. reuteri DSM 17938 và ATCC PTA 5289 của BioGaia còn ghi nhận lợi khuẩn lưu lại trong miệng lâu hơn khi ngậm vào buổi tối.18
Men vi sinh (lợi khuẩn) cho răng miệng là gì và dùng thế nào?
Tìm hiểu ngayBài viết mới về chăm sóc răng miệng
Chảy máu chân răng là bệnh gì và khi nào cần đi khám
Sắp có
Viêm lợi: dấu hiệu, nguyên nhân và cách chăm sóc tại nhà
Sắp có
Hôi miệng do đâu, vì sao đánh răng rồi vẫn còn mùi
Sắp cóCâu hỏi thường gặp về chăm sóc răng miệng
Xem tất cả câu hỏi Sắp có
Lấy cao răng có đau không, có hại gì không?
Lấy cao răng thường không gây đau và không làm răng yếu hay thưa đi. Vùng nướu đang viêm có thể hơi đau, chảy máu ít và răng ê vài ngày rồi tự hết.19 Cảm giác thưa là do nướu hết sưng và săn lại, còn điều thực sự có hại là tự cạo cao răng tại nhà, vì dễ làm tổn thương răng và nướu.420
Đọc bài viêm lợi Sắp có
Có nên lấy cao răng không, bao lâu một lần?
Nên, vì cao răng là mảng bám đã cứng lại, bàn chải và chỉ nha khoa không lấy được. Cao răng để lâu làm tăng nguy cơ viêm lợi.20 Nhiều người lấy 6 tháng một lần, nhưng lịch có thể dày hơn tùy nguy cơ sâu răng và bệnh nướu của từng người.20
Lịch cụ thể nên theo hẹn của nha sĩ. Đọc bài chảy máu chân răng Sắp có
Nước súc miệng có trị được viêm lợi, hôi miệng, sâu răng không?
Nước súc miệng chỉ hỗ trợ, không thay được chải răng và làm sạch kẽ răng, vì mảng bám bám chặt trên mặt răng và trong kẽ răng.15 Loại có fluor giúp phòng sâu răng,16 loại diệt vi khuẩn có hại được Hệ thống Y tế Quốc gia Anh (NHS) gợi ý khi hôi miệng.8 Riêng loại chứa chlorhexidine, một chất sát khuẩn mạnh, nếu dùng liên tục từ 4 tuần trở lên có thể làm răng ố màu, nên chỉ dùng theo hướng dẫn của nha sĩ.21
Đọc bài hôi miệng Sắp có
Cách đánh răng đúng cách như thế nào?
Chải răng 2 lần mỗi ngày, mỗi lần khoảng 2 phút, với bàn chải lông mềm và kem có fluor. Lông bàn chải nghiêng 45 độ về phía viền nướu, chải nhẹ từng đoạn ngắn đủ mặt ngoài, mặt trong và mặt nhai.15 Chải xong chỉ nhổ bọt, không súc lại, để fluor tiếp tục bảo vệ răng.16
Nên thay bàn chải sau 3 tới 4 tháng hoặc khi lông đã xơ.15 Xem 6 thói quen
Nguồn tham khảo (21)
- NHS Education for Scotland, SDCEP. Information about gum health, tờ thông tin cho người bệnh, 2024. www.periodontalcare.sdcep.org.uk/media/3etlkyer/sdcep-information-about-gum-health-a5-leaflet.pdf
- Chapple ILC và cộng sự. Periodontal health and gingival diseases and conditions on an intact and a reduced periodontium: consensus report of workgroup 1 of the 2017 World Workshop. Journal of Clinical Periodontology, 2018, 45 Suppl 20:S68-S77. doi.org/10.1111/jcpe.12940
- American Dental Association, MouthHealthy: Gum disease (đối chiếu ngày 02/10/2026). www.mouthhealthy.org/all-topics-a-z/gum-disease
- British Society of Periodontology. Periodontal health for a better life, tờ thông tin cho người bệnh, 2017. www.bsperio.org.uk/assets/downloads/Patient_Information_Leaflet.pdf
- VTV. Báo động 80% người trưởng thành mắc các bệnh về răng miệng, 11/09/2019, dẫn số liệu của Bệnh viện Răng Hàm Mặt Trung ương. vtv.vn/suc-khoe/bao-dong-80-nguoi-truong-thanh-mac-cac-benh-ve-rang-mieng-20190910231437387.htm
- NHS, Tooth decay (đối chiếu ngày 02/10/2026). www.nhs.uk/conditions/tooth-decay/
- Tổ chức Y tế Thế giới, Oral health fact sheet. www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/oral-health
- NHS, Bad breath (đối chiếu ngày 03/10/2026). www.nhs.uk/conditions/bad-breath/
- Tonzetich J. Production and origin of oral malodor. Journal of Periodontology, 1977, 48(1):13-20. doi.org/10.1902/jop.1977.48.1.13
- Cleveland Clinic, Gum recession: chải răng quá mạnh là một nguyên nhân gây tụt nướu, nên dùng bàn chải lông mềm (đối chiếu ngày 10/10/2026). my.clevelandclinic.org/health/diseases/22753-gum-recession
- American Dental Association, MouthHealthy: Sensitive teeth (đối chiếu ngày 10/10/2026). www.mouthhealthy.org/all-topics-a-z/sensitive-teeth
- NHS, Gum disease (đối chiếu ngày 02/10/2026). www.nhs.uk/conditions/gum-disease/
- NHS, Dental check-ups: khoảng cách giữa hai lần khám từ 3 tháng tới 2 năm (đối chiếu ngày 03/10/2026). www.nhs.uk/live-well/healthy-teeth-and-gums/dental-check-ups/
- Quirynen M và cộng sự. Characteristics of 2000 patients who visited a halitosis clinic. Journal of Clinical Periodontology, 2009, 36(11):970-975. 76% có nguyên nhân trong khoang miệng, 4% do tai mũi họng hoặc ngoài khoang miệng. doi.org/10.1111/j.1600-051X.2009.01478.x
- American Dental Association, MouthHealthy: Brushing your teeth (đối chiếu ngày 03/10/2026). www.mouthhealthy.org/all-topics-a-z/brushing-your-teeth
- NHS, How to keep your teeth clean (đối chiếu ngày 03/10/2026). www.nhs.uk/live-well/healthy-teeth-and-gums/how-to-keep-your-teeth-clean/
- Kilian M và cộng sự. The oral microbiome: an update for oral healthcare professionals. British Dental Journal, 2016, 221(10):657-666. doi.org/10.1038/sj.bdj.2016.865
- Van Holm W và cộng sự. Oral colonization of probiotics: one size fits all? Current Research in Microbial Sciences, 2026, 11:100642. Hai chủng L. reuteri DSM 17938 và ATCC PTA 5289 của BioGaia, ngậm trước khi ngủ thì lợi khuẩn lưu lại trong miệng lâu hơn. doi.org/10.1016/j.crmicr.2026.100642
- Cleveland Clinic, Dental check-up: lấy cao răng không gây đau, răng có thể ê vài ngày (đối chiếu ngày 03/10/2026). my.clevelandclinic.org/health/treatments/11187-dental-check-up
- Cleveland Clinic, Tartar (dental calculus) (đối chiếu ngày 03/10/2026). my.clevelandclinic.org/health/diseases/25102-tartar
- James P và cộng sự. Chlorhexidine mouthrinse as an adjunctive treatment for gingival health. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2017. doi.org/10.1002/14651858.CD008676.pub2